Archives

Tiến sĩ trẻ xuất sắc thế giới: "Tôi sẵn sàng về Việt Nam"

"Với tôi, Việt Nam có nhiều người xuất sắc. Người Việt ở nước ngoài chỉ là một bộ phận trong tổng hòa đó. Có rất nhiều người Việt nổi tiếng sống ở Việt Nam đấy chứ! Phải chung tay để người Việt ở bất cứ đâu ngày càng giỏi hơn và được sử dụng để chung tay xây dựng đất nước. "

TS Nguyễn Đức Khương vừa được dự án nghiên cứu kinh tế học RePEc (Research Papers in Economics) xếp thứ 7 trong số 200 nhà kinh tế trẻ xuất sắc của thế giới.

Danh sách 200 nhà kinh tế trẻ này được chọn ra từ 18.625 nhà nghiên cứu kinh thế giới có ấn phẩm khoa học, mọi thể loại, xuất bản từ 10 năm trở lại đây.

TS Nguyễn Đức Khương, hiện là GS tài chính, Phó Giám đốc hợp tác khoa học quốc tế và nghiên cứu, Trưởng khoa Kinh tế - Tài chính tại Học viện quản lý và quản trị kinh doanh Paris (IPAG Business School), Pháp. 

Trao đổi với phóng viên báo Pháp Luật TP.HCM, TS Khương nói: “So với thành tựu của các chuyên gia kinh tế nổi tiếng trong và ngoài nước, việc được xếp hạng này chỉ là một thành tích khiêm tốn. Tôi nghĩ đây chưa phải là điều lớn lao. Có rất nhiều “cây đại thụ” trong ngành mà tôi rất ngưỡng mộ và luôn tự hỏi “Bao giờ mình mới được như thế”.

Người Việt ở đâu cũng là người Việt

. Phóng viên: Thử tưởng tượng, anh tốt nghiệp thủ khoa ĐH Thương Mại năm 2000, ở lại Việt Nam sinh sống, làm việc và nghiên cứu thì liệu kết quả anh đạt được trong nghiên cứu kinh tế sẽ đi theo hướng nào? Nó có được quy định bởi môi trường nghiên cứu không?

+ TS Nguyễn Đức Khương: Việc giảng dạy và nghiên cứu với tôi cũng không hẳn được định hướng từ trước. Nếu không đi du học mà ở lại Việt Nam công tác, có thể tôi sẽ làm một công việc khác. Hoặc có thể là nghiên cứu nhưng ít tính hàn lâm hơn mà thiên về các chính sách cụ thể chẳng hạn.
Sang Pháp học thạc sĩ, rồi làm nghiên cứu sinh, tiến sĩ, tôi làm nghiên cứu khoa học như một sự tự nhiên. Môi trường nghiên cứu khá quan trọng. Môi trường phát triển, mở ra thế giới bên ngoài làm tăng động lực và cả áp lực phải đi lên và tăng khả năng hợp tác với những người giỏi. Trong lĩnh vực giảng dạy, nghiên cứu như một chỉ tiêu để phát triển sự nghiệp.

. Người Việt ở đâu cũng là người Việt, cần cống hiến hết mình cho cộng đồng, đất nước. Hình như anh đã nói thế?

+ Đúng là người Việt ở đâu cũng là người Việt và sẵn sàng cống hiển hết mình cho đất nước. Hiện tại tôi tham gia đóng góp sức mình vào việc kết nối trí thức trong và ngoài nước, đồng nghiệp quốc tế trong nhiều lĩnh vực khác nhau để thúc đẩy những cống hiến cá nhân và tập thể cho đất nước.

Tôi đặc biệt quan tâm đến kinh tế, xã hội và chính trị của đất nước, đồng thời muốn biến sự quan tâm ấy thành những việc làm cụ thể, kiên trì, bền bỉ để song hành cũng đất nước. Xung quanh tôi có rất nhiều người Việt như thế.

Chẳng hạn, tôi hiện là chủ tịch Hội Khoa học và Chuyên gia người Việt tại Pháp (AVSE). Tôi cũng từng là chủ tịch và hiện là tổng thư ký Hội Tài chính người Việt trên thế giới (VFAI); là những nơi đoàn kết để sự đóng góp về Việt nam được tốt hơn.

Tôi cũng tham gia sáng lập và là một trong các thành viên chủ chốt của nhóm biển Đông tại Pháp - nhóm suy nghĩ và nghiên cứu về địa chính trị, kinh tế và quốc phòng xung quanh các vấn đề chủ quyền và an toàn hàng hải trong khu vực biển Đông.

Ví dụ, khi Trung Quốc đưa giàn khoan HD 981 vào thềm lục địa của nước ta, chúng tôi đã có những trao đổi và vận động trong chính giới của Pháp để họ hiểu rõ hành động không tôn trọng chủ quyền Việt Nam của Trung Quốc; đồng thời nhấn mạnh cho họ hiểu Pháp và các nước khác có vai trò và trách nhiệm trong việc thúc đẩy đàm phán hòa bình và tôn trọng luật và công ước quốc tế.

. Đã có nhiều người Việt thành công ở nước ngoài. Có thể kể đến GS Ngô Bảo Châu, Đàm Thanh Sơn, Vũ Quang Việt; xa hơn nữa là Trịnh Xuân Thuận, Trần Thanh Vân…

+ Trên đây toàn những tên tuổi người Việt xuất chúng. Tôi thật sự còn xa mức đó lắm. Tôi không dám nói đến các yếu tố thành công của các giáo sư được kể tên ở trên.

Tôi quan niệm phải làm việc mới mang lại thành công, cũng có thể nói là “cần cù bù khả năng”.
Đồng thời rèn luyện sức khỏe và trí tuệ, tầm nhìn và nhanh nhạy với những đề tài mới mẻ.

Ngoài ra, tạo sức mạnh tập thể, liên kết với những người tâm huyết để cùng làm việc chung. Tôi cũng thường xuyên liên lạc, trao đổi với những người giỏi giang trong nhiều lĩnh vực khác nhau để học hỏi và tiếp tục phấn đấu.

Việt Nam có nhiều người xuất sắc

. Có độc giả khi đọc thông tin anh về anh nói rằng: Sao những người Việt Nam nổi tiếng đều sống ở nước ngoài vậy? Anh nghĩ sao về “lời cảm thán” này?

+ Với tôi, Việt Nam có nhiều người xuất sắc. Người Việt ở nước ngoài chỉ là một bộ phận trong tổng hòa đó. Có rất nhiều người Việt nổi tiếng sống ở Việt Nam đấy chứ! Phải chung tay để người Việt ở bất cứ đâu ngày càng giỏi hơn và được sử dụng để chung tay xây dựng đất nước.

Tôi mong muốn nước mình sẽ có môi trường tốt cho trí thức phát triển vượt bậc. Tôi nhớ trong một dịp gặp gỡ, GS Trần Thanh Vân có kể là nhiều lĩnh vực khoa học của Trung Quốc trong những năm 1960 còn kém hơn Việt Nam khá nhiều.

Thế mà chỉ bằng đầu tư đúng mức cho giáo dục và khoa học, trong thời gian ngắn họ đã vươn lên tầm quốc tế bậc cao. Họ bắt đầu bằng việc biết làm và làm tốt những việc người khác đã hoặc đang làm.

. Anh đang chuẩn bị gì cho tương lai của chính mình để phụng sự quê hương tốt hơn?

+ “Ở đâu không quan trọng miễn là có thể đóng góp tốt cho sự phát triển của nước nhà”. Hiện nhiều chuyên gia, trí thức người Việt vẫn đóng góp rất lớn vào công cuộc xây dựng nước ta. Tôi được biết học hỏi và làm việc nhiều với GS Lê Văn Cường, vợ chồng GS Trần Thanh Vân, GS Dương Nguyên Vũ,…

Không có thời gian để mất, tôi cố gắng tích lũy kiến thức, kinh nghiệm quản lý và khoa học để chuẩn bị cho mình các hành trang cần thiết. Và trong mọi lúc, mọi nơi tôi luôn làm những việc cụ thể trong phạm vi khả năng của mình như hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Pháp, tham gia giảng dạy ở Việt Nam, làm cầu nối cho các chuyên gia trong và ngoài nước hợp tác và đặc biệt tập hợp mạng lưới trí thức người Việt để sự đóng góp được mạnh mẽ hơn.

Tôi cũng sẵn sàng về Việt Nam nếu sự cống hiến thiết thực và sâu hơn.

Mỗi lần làm việc tôi tập trung cao độ

Có một phóng viên của một tờ báo Pháp theo sát quá trình nghiên cứu của tôi từ bốn năm nay và mỗi năm đều hỏi tôi “Làm thế nào có thể xuất bản được nhiều công trình khoa học như thế ?”.

Tôi là người làm nhiều việc cùng một lúc. Cách giải quyết công việc là làm việc tuần tự. Động lực của tôi là nhìn thấy một công việc hoàn thành để chuyển sang làm việc khác và dành thời gian cho gia đình, bạn bè và các hoạt động thư giãn. Mỗi lần làm việc tôi tập trung cao độ.

Chia sẻ, quảng bá kiến thức

Dự án nghiên cứu kinh tế học RePEc (Research Papers in Economics) là nỗ lực hợp tác của hàng trăm tình nguyện viên tới từ hơn 80 quốc gia trên thế giới nhằm tăng cường phổ biến nghiên cứu về kinh tế học và các ngành khoa học liên quan.

RePEc xếp hạng các tổ chức nghiên cứu, trường đại học và các nhà nghiên cứu về kinh tế trên thế giới, có đăng ký vào cơ sở dữ liệu của RePEC. Việc xếp hạng được căn cứ vào rất nhiều chỉ tiêu khác nhau. Đối với các nhà nghiên cứu thì theo tôi biết có khoảng 30 chỉ tiêu, ví dụ số lượng bài, số lần được các bài báo và tạp trí khoa học khác trích dẫn, mức độ ảnh hưởng.

Tôi nghĩ RePEC giúp việc quảng bá và chia sẻ các kiến thức, liên kết các nhà khoa học với nhau được dễ dàng hơn rất nhiều. Tôi và một số đồng nghiệp cũng chưa bao giờ gặp mặt nhau nhưng biết nhau qua RePEC.
TS Nguyễn Đức Khương

These icons link to social bookmarking sites where readers can share and discover new web pages.
  • Digg
  • Sphinn
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Mixx
  • Google
  • Furl
  • Reddit
  • Spurl
  • StumbleUpon
  • Technorati

GS Vũ Hà Văn: “Toán học Việt Nam chưa tạo ra được trường phái riêng”

“Số người nghiên cứu khoa học chuyên nghiệp nói chung và toán học nói riêng ở Việt Nam là rất ít so với dân số. Toán học Việt Nam có một vài cá nhân có uy tín quốc tế, nhưng chưa tạo ra được trường phái riêng.” - nhận định của GS Vũ Hà Văn.

Sinh ra trong một gia đình mà bố là nhà thơ, mẹ là dược sỹ, Vũ Hà Văn đi theo con đường toán học do tình cờ gặp một người phụ nữ. Khi đang học năm thứ nhất khoa điện trường Đại học Bách khoa Budapest - Hungary, một bà giáo dạy toán phát hiện anh có năng khiếu và đam mê đặc biệt đối với môn học của bà. Sau khi về nhà “tâm sự” chuyện này với chồng - ông Lovász László (sau này là viện trưởng Viện Hàn lâm Khoa học Hungary), hai vợ chồng đã quyết định “thuyết phục” Văn sang học khoa Toán trường Đại học Tổng hợp, nơi chính ông László trực tiếp giảng dậy.

Sau khi tốt nghiệp đại học ở Budapest, Vũ Hà Văn tiếp tục làm Tiến sỹ Toán tại Đại học Yale, một trong các trường đại học danh tiếng của Mỹ và con đường nghiên cứu toán học của anh mở ra từ đó.

Mười ba năm sau ngày tốt nghiệp, anh quay về làm giáo sư tại trường. Cùng với người thầy Hungary của mình, năm 2008 anh đã được nhận giải thưởng Polya về những đóng góp mới cho bộ môn Toán học rời rạc (Addictive Combinatorics) và gần đây nhất là giải thưởng Fulkerson của Hiệp Hội Toán học Mỹ. Thường xuyên về Việt Nam giảng bài, sau đây là một vài tâm sự của GS Vũ Hà Văn nhân dịp đầu xuân Bính Thân 2016.

GS Vũ Hà Văn đón Tết Bính Thân tại Hà Nội.
GS Vũ Hà Văn đón Tết Bính Thân tại Hà Nội.
 
Giáo sư đánh giá thế nào về vị trí của toán học Việt nam trên bản đồ thế giới? 

Nền toán học Việt Nam còn rất "trẻ" so với các nền toán học mạnh trên thế giới. Tuy vậy, chúng ta có thể rất tự hào rằng từ năm 1954, chính phủ Việt Nam đã có những đầu tư đáng kể cho tất cả các ngành khoa học nói chung và toán học nói riêng. Các giáo sư đầu ngành của Việt Nam thời bấy giờ như GS Lê Văn Thiêm đã có tiếng tăm trong nền toán học thế giới, sau này thêm vào các giáo sư giỏi được đào tạo cơ bản ở Liên Xô (cũ) như Hoàng Tụy hay Phan Đình Diệu. Sự khởi đầu như vậy còn có phần sớm hơn so với nhiều nước được coi là có nền khoa học phát triển trong khu vực, ví dụ như như Hàn Quốc.

Còn tại thời điểm hiện nay, nếu chỉ tính đóng góp của một nền toán học qua số lượng các bài báo khoa học đăng trên các tạp chí chuyên ngành có chỉ số Impact Factor cao (chỉ số về chuyên môn) và số lượng người trích dẫn, sử dụng các công trình đó, thì đóng góp của Toán học Việt Nam còn ở mức độ quá khiêm tốn. Số người nghiên cứu khoa học chuyên nghiệp nói chung và toán học nói riêng ở Việt Nam là rất ít so với dân số. Toán học Việt Nam có một vài cá nhân có uy tín quốc tế, nhưng chưa tạo ra được trường phái riêng.

Những nhà toán học trẻ và giỏi hiên nay phần lớn được đào tạo tại nước ngoài, chủ yếu là Tây Âu và Mỹ. Như tôi được biết, hàng năm có khoảng 5-10 bạn tốt nghiệp tiến sỹ toán học ở các đại học uy tín trên thế giới. Nếu như nhà nước có kế hoạch trọng dụng họ, hy vọng một ngày không xa chúng ta sẽ có một đội ngũ đáng kể.

Theo giáo sư, sinh viên Việt Nam ra nước ngoài học toán có những ưu điểm và hạn chế gì so với sinh viên nước ngoài khác? 

Tại Mỹ, tôi hướng dẫn tiến sĩ cho nhiều sinh viên khác trong đó có sinh viên Việt Nam. Đó là một công việc đòi hỏi rất nhiều công sức, suy tư, nhưng bù lại thành công của các bạn trẻ làm tôi thấy vui như thành công của chính mình vậy

Về mặt bằng chung, tôi thấy trí thông minh và quyết tâm học của các bạn trẻ Việt Nam không thua kém sinh viên của bất kỳ nước nào khác. Tôi biết giáo dục Việt Nam hiện nay còn nhiều điểm khiếm khuyết, nhưng nếu bạn trẻ nào có may mắn được gặp thầy tốt, được đào tạo cơ bản khi ra nước ngoài có cơ hội tiến rất xa.

Duy có một kỹ năng tôi nhận thấy thiếu ở sinh viên Việt Nam là kỹ năng trình bày, nói cụ thể là thuyết trình. Một phần do rào cản ngôn ngữ, một phần có lẽ do ảnh hưởng văn hoá nên các em chưa đủ tự tin.

Sinh ra và lớn lên ở Việt Nam, học tập tại châu Âu và làm việc tại Mỹ đã hơn hai mươi năm, giáo sư có ý định quay về Việt Nam cống hiến cho Tổ quốc không? 

Tôi nghĩ mình thuộc vào tuýp người “hoài cổ”, rất gắn bó với những mối quan hệ, những chuyện từ xa xưa. Càng sống xa nhà lâu, những kỷ niệm từ thời niên thiếu càng mạnh mẽ trong tôi. Từ nhiều năm, tôi về giảng bài ở Việt Nam rất thường xuyên. Cũng có thể một lúc nào đó tôi sẽ chuyển về Việt Nam sống, chưa biết được. Nhưng có lẽ, đó sẽ là một quyết định mang tính cá nhân.

Ngành toán học (xác suất và toán rời rạc) mà tôi theo đuổi mang tính ứng dụng rất mạnh. Hiện tại vai trò của nó trong phát triển kỹ nghệ ở Mỹ rất lớn, nhất là trong công nghệ tin học. Hy vọng một lúc nào đó những kiến thức đó cũng sẽ hữu dụng tại Việt Nam.

Được biết Tết Bính Thân này về Việt Nam, giáo sư cũng có tham gia giảng dạy tại Viện Toán học cao cấp. Chủ đề của khóa học lần này là gì vậy, thưa ông? 

Bài toán “Hôn nhân bền vững” yêu cầu tìm một cách ghép bền vững giữa các phần tử của hai tập hợp theo thứ tự ưu tiên của mỗi phần tử. Một cặp ghép là một ánh xạ từ các phần tử của tập hợp này tới các phần tử của tập hợp kia. Đây cũng là một thí dụ rất cụ thể của áp dụng toán học trong đời sống. Giải pháp lịch lãm của Gale-Shapley đã đưa mang đến cho Shapley giải Nobel về kinh tế năm 2012.
Năm nay tôi cảm thấy rất vui khi những ngày đầu xuân được chia xẻ những kiến thức này tại Viện Toán học cao cấp với các bạn trẻ ham học hỏi. Ngày đầu năm mới mà các bạn chiụ đi nghe thuyết trình là ham học lắm rồi. Các cơ quan nhà nước phần lớn từ rằm tháng Giêng trở ra mới bắt đầu hoạt động thực sự. Đặc biệt có cả các chuyên gia của Bộ Giáo dục tới tham khảo về khả năng áp dụng phương pháp này vào chu trình tuyển sinh đại học, một ý tưởng mới và tiến bộ.

Vũ Hà Văn cùng em trai Vũ Thanh Điềm trên Nhật Tân cách đây 25 năm (Vũ Thanh Điềm hiện làm cho Google tại Mỹ).
Vũ Hà Văn cùng em trai Vũ Thanh Điềm trên Nhật Tân cách đây 25 năm (Vũ Thanh Điềm hiện làm cho Google tại Mỹ).
 
Giáo sư có thể chia sẻ thêm một ký ức về Tết với các bạn đọc? 

Tôi rời Hà Nội năm 1987, đến nay gần 30 năm. Từ đó được ăn Tết ở Hà Nội bốn lần. Lần đầu tiên cách đây 25 năm, về phép sau 3 năm đi học ở Hungary. Hồi đó đi còn phải xin phép đại sứ quán, bay qua Nga, phải dừng mấy chặng, nhiêu khê lắm. Em Điềm có anh trai về, nhiều kẹo sô cô la, thích chí nhảy nhót. Cả nhà lên Hồ Tây và Nhật Tân chụp ảnh. Quang cảnh cả hai nơi ấy bây giờ không còn như ngày đó nữa. Gia đình tôi khi đó ở khu tập thể Bách Khoa, dắt xe máy lên cầu thang khá mệt.
Giao thừa vẫn còn được đốt pháo, cả thành phố chìm trong làn khói. Ngày mùng một các cô chú lên chúc Tết, cả nhà ngồi dưới đất ăn cỗ. Đơn sơ nhưng mà vui. Vả lại còn trẻ thì ăn gì cũng ngon.
Xin cám ơn giáo sư và chúc giáo sư năm mới đạt được mọi điều như ý.

These icons link to social bookmarking sites where readers can share and discover new web pages.
  • Digg
  • Sphinn
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Mixx
  • Google
  • Furl
  • Reddit
  • Spurl
  • StumbleUpon
  • Technorati
Blogger Templates